Leven van Leer

de meest complete archeologische leercollectie van Nederland
2 juni 2020 t/m 24 januari 2021

Niet eerder waren er zoveel archeologische ledervondsten uit de Dordtse bodem bij elkaar te zien! Ter ere van ‘800 jaar stad’ toont het Dordrechts Museum voor het eerst in haar geschiedenis op de tentoonstelling ‘Leven van Leer’ de archeologische leervondsten uit eigen collectie. Dit is de meest uitgebreide archeologische leercollectie van Nederland, waarvan sommige voorwerpen uniek zijn in Europa.¬† De tentoonstelling laat de mooiste middeleeuwse messcheden, tassen, schoenen en wapenuitrusting zien die ruim 700 jaar geleden gemaakt, gedragen of gebruikt zijn. Vraag bij de ingang naar de gratis leerzame audiotour, met achtergrondinformatie over de objecten en filmpjes waarin de conservator vertelt.

Dordtse trots!

De rode draad in de tentoonstelling zijn leervondsten die in 1997 en 1998 zijn opgegraven op het Statenplein, waar in de 14de eeuw een leerbewerker zijn woning en werkplaats had. Hij leidde een ‘leven van leer’: hij verdiende zijn brood met het maken en decoreren van etuis (foedralen), waaronder mes-, dolk- en zwaardscheden. De leren schoenen zijn echter niet door hem gemaakt. Schoenen werden gemaakt door schoenmakers. Veel schoenen zijn opgegraven op het Statenplein, maar er komen ook prachtige exemplaren uit eerdere opgravingen, zoals de Tolbrugstraat-waterzijde (1968) of de Heer Heyman Suysstraat (1975). De collectie middeleeuwse schoenen is uitgebreid en bevat vele decoratievormen, van opengewerkte patronen tot gestempeld, geverfd en zelfs geborduurd. De kwaliteit is uitzonderlijk omdat ze eeuwen lang goed bewaard bleven in de natte Dordtse bodem: luchtdicht afgesloten, onder een pakket van soms wel 6 meter afval, mest en klei.

Ontwerpen van toen en nu

De wonderlijke decoraties op de vondsten vertellen prachtige verhalen; de bezoeker ontdekt bijvoorbeeld wat een ‘stillegang’ is en in een paskamer ontdek je holografische fabeldieren, afkomstig van een van de topvondsten die uniek is voor Europa. En op een echte catwalk is de schoenmode uit de 14de en 15de eeuw te zien.

Naast historische schoenen zijn ook drie eigentijdse schoenontwerpen te zien van kunstenaars Arno Coenen, Celine Schroeder en Pieter Zandvliet. In opdracht van het museum hebben zij zich laten inspireren door de middeleeuwse leerdecoraties en vertalen dit naar een eigentijds design voor schoenen van nu. Arno Coenen maakte ook speciaal voor ‘Leven van Leer’ video-art waarin hij de beeldtaal uit de middeleeuwen vergelijkt met hedendaagse beeldtaal.

Restauratie

Alle schoenen op de tentoonstelling zijn gerestaureerd. Een middeleeuwse schoen komt namelijk in losse stukken uit de bodem en de stiksels zijn vergaan. Restaurator Marquita Volken uit Zwitserland heeft een aantal schoenen gerestaureerd. Als expert op het gebied van archeologisch leer heeft ze veel ervaring in het terugbrengen van losse elementen naar hun originele vorm. Speciaal voor ‘Leven van Leer’ zijn bijna twintig zeer bijzondere opengewerkte schoenen en een paar babyschoentjes gerestaureerd. Dat het om een paar gaat is zeer uniek. Tijdens opgravingen wordt namelijk vrijwel altijd een enkele schoen gevonden. Ook van deze schoentjes zijn replica’s gemaakt.

Sluit het Verborgen Museum