Het oudste goud van de wereld

Schatten uit Varna
28 oktober 2016 t/m 28 april 2017

Sinds het ontstaan van de planeet is goud al op aarde aanwezig. In het vijfde millennium vóór Christus ontdekten lokale stammen rond de Bulgaarse stad Varna als eerste in de wereld hoe ze goud en koper konden winnen uit erts. Het Dordrechts Museum toont vanaf 28 oktober een bijzondere selectie gouden sieraden en gebruiksvoorwerpen van deze oude cultuur in de tentoonstelling Het oudste GOUD van de wereld – Schatten uit Varna. Schatten van ver vóór de Klassieke Oudheid.

De voorwerpen zijn gevonden in de jaren ’70 van de vorige eeuw, toen bij de aanleg van een industrieterrein in de omgeving van Varna een groot grafveld werd gevonden. Veel van de ruim 300 graven bevatten bijgiften, zoals fraai gedecoreerd aardewerk en koperen werktuigen als bijlen en speerpunten. Daarnaast werden afgodsbeeldjes in de vorm van mensen en dieren gevonden, messen van vuursteen en sieraden van schelp en zeldzame mineralen. Maar het meest opzienbarend waren de gouden grafgiften: ze behoren tot de oudst bekende gouden sieraden ter wereld. Laat u meevoeren door de verhalen van Varna en verbaas u over het vakmanschap van duizenden jaren voor Christus.

Voor het eerst te zien in Nederland:
Graf 43

In de tentoonstelling in het Dordrechts Museum is ook het beroemde ‘Graf 43’ te zien, precies zoals het tijdens de opgraving werd aangetroffen. Het is het graf van een man van circa 45 jaar met veel status. Waarschijnlijk was hij de leidende priester van de gemeenschap. Hij kreeg een overdaad aan bijgiften mee: een zware gouden ketting, gouden armbanden, een tiental gouden ringen, een gouden peniskoker, een scepter voorzien van gouden hulzen en ringen. Een unieke, spectaculaire vondst die voor het eerst in Nederland is te zien in het Dordrechts Museum.

Graf van een man met status met grafgiften van koper, vuursteen en jade, keramiek, gouden sieraden applicaties, platen, ringen, armbanden, kettingen en sieraden van stekeloester en oranjerode carneool (een mineraal). Midden 5de millennium voor Christus, graf 43 van het Varna grafveld.

FOTO: VARNA REGIONAAL MUSEUM VOOR GESCHIEDENIS

Onsterfelijk goud

De rijke vondsten vormen het bewijs van een hoog ontwikkelde cultuur. Wie waren de vroege bewoners van het gebied rond Varna? Schriftelijke bronnen zijn er niet, het schrift was nog niet uitgevonden. Wel is bekend dat ze aan de oever van het Varna-meer woonden totdat, aan het eind van het vijfde millennium, het waterpeil steeg en hun huizen onderliepen. De huizen liggen nu op de bodem van het meer. Maar hun bewoners hebben zich onsterfelijk gemaakt door hun goud, dat duizenden jaren in de bodem bewaard bleef en nog steeds getuigt van hun kennis en kunde, meer dan 6500 jaar geleden.

Stedenband

Het oudste GOUD van de wereld – Schatten uit Varna is in het kader van de stedenband tussen Dordrecht en Varna die dit jaar 15 jaar bestaat. Eén van de onderdelen van dit jubileum is een tentoonstellingsuitwisseling. Het Archeologisch Museum in Varna toont van 11 november 2016 t/m 23 april 2017 bijzondere middeleeuwse vondsten uit Dordtse opgravingen, onder de titel De Gouden Eeuw van Dordrecht, 1350-1450.

Speciaal lesprogramma bij Het Oudste Goud van de Wereld

Groep 6, 7 en 8: MET BLINGBLING HET VERLEDEN IN

Prehistorische blingbling! De Varna mensen uit Bulgarije waren dol op mooie sieraden. Ze gaven ze zelfs mee in het graf van overleden personen. Door de unieke archeologische ontdekking van het grafveld van Varna zijn we veel te weten gekomen over de mensen in de kopertijd en hun leven.

De kopertijd was de gouden eeuw voor Varna, de middeleeuwen waren dat voor Dordrecht. Wat zijn de verschillen tussen deze twee tijdperken en de tegenwoordige tijd? Hoe mensen leven, werken en hun doden begraven kun je vaak afleiden uit welke voorwerpen er gebruikt worden. Ontdek de gebruiken van toen en nu in dit speciale educatieprogramma, waar we terug gaan in het verleden aan de hand van voorwerpen.

Als een archeoloog in de dop gaan kinderen aan de slag. Ze onderzoeken de verschillen en overeenkomsten tussen de prehistorie, de middeleeuwen en nu. Centraal staan de begraafplaats, het woonhuis en de werkplaats in de verschillende perioden. De ene helft van de groep begint met een interactieve rondleiding door de tentoonstelling Het oudste goud van de wereld, terwijl de rest in het Atelier aan de slag gaat met een archeologische workshop. Daarna wordt er gewisseld.

Info & reserveren op onze onderwijspagina.

Sluit het Verborgen Museum