De kunstenaar aan het werk
Van schets tot schilderij
David Oyens
Dordrechts Museum, bruikleen part. collectie ter nagedachtenis aan Fred Hendriks, 2022
1879
Hoe ontstaat een kunstwerk? En wat gebeurt er eigenlijk achter de schermen van het atelier? In De kunstenaar aan het werk kijk je mee over de schouder van de schilder. Van snelle schets en eerste idee tot uitgewerkt meesterwerk: deze tentoonstelling laat zien hoeveel zoeken, proberen en experimenteren er vaak schuilgaat achter een schilderij.
Met werken uit de eigen collectie brengt het Dordrechts Museum kunstenaars uit verschillende eeuwen samen. Zelfportretten, ateliervoorstellingen, schetsboeken, olieverfschetsen en voorstudies geven een uniek inkijkje in het creatieve proces van kunstenaars als Nicolaes Maes, Aert Schouman, Henriëtte Ronner-Knip, Ary Scheffer, Coba Ritsema, Jozef Israëls, Jan Sluijters en Edgar Fernhout. Meerdere nieuwe aanwinsten zijn voor het eerst te zien.
Ontdek hoe kunstenaars zichzelf presenteerden, hoe zij werkten met modellen, licht en compositie en hoe de uitvinding van de verftube ervoor zorgde dat schilders steeds vaker buiten gingen werken. Van intieme schetsen tot monumentale schilderijen: dichter bij de kunstenaar kun je bijna niet komen.
De presentatie ademt de sfeer van een negentiende-eeuws atelier, met bijzondere objecten, vitrines en verrassende combinaties van werken. Zo ontstaat een tentoonstelling waarin niet alleen het eindresultaat centraal staat, maar juist ook het maakproces.
Tot de meest intrigerende werken in de tentoonstelling behoort De teekening van David Oyens uit 1879. Het is een schilderij waaraan je niet zomaar voorbij kunt lopen. Die intense blik van het meisje dat opkijkt van haar tekenwerk. Het stralende blauw van haar jurk. Wie is zij? Kreeg zij tekenles van Oyens of zat zij alleen model voor hem? Hoe dan ook koos Oyens in De teekening voor een vrouw die als kunstenaar is weergegeven en het iconische schilderij is daarmee een boegbeeld voor vrouwelijke kunstenaars, van wie er meerdere in de tentoonstelling te zien zijn, zoals Henriëtte Ronner-Knip, Cornelia Scheffer-Lamme, Marie d’Orléans, Barbara van Houten, Coba Ritsema, Margo Tholen en Betsy Westendorp-Osieck. Bijzonder is ook dat voor het eerst een schilderij van hetzelfde tekenende meisje door Davids tweelingbroer Pieter Oyens bij De teekening tentoongesteld wordt, in bruikleen uit particulier bezit.