Kunst verrijkt

onmisbare vrienden

‘Dordrecht is trots op het Dordrechts Museum, en terecht. Maar het onderhouden en uitbreiden van de kunstcollectie kost veel geld. Met de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum leveren wij een wezenlijke bijdrage aan het aankoopbeleid en de verdere groei en bloei van het prachtige Dordrechts Museum. Deze aankopen werden (mede) mogelijk gemaakt met de steun van BDM.’

Ben Knüppe, voorzitter Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum

Schenking van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2017

Donderdag 7 september 2017 vond de onthulling plaats van het schilderij Le port de Dordrecht van Johan Barthold Jongkind,  een topstuk dat we onlangs bij veilinghuis Christie’s Amsterdam konden aankopen. Het gezicht op Dordrecht krijgt blijvend een prominente plek in het ons zo dierbare Dordrechts Museum en speelt een hoofdrol in de tentoonstelling Jongkind & vrienden, met werken van Monet, Boudin, Daubigny en anderen, die vanaf 29 oktober 2017 te zien is in het museum. Johan Barthold Jongkind (1819-1891) is een sleutelfiguur in de Europese schilderkunst van de 19de eeuw. Hij was een belangrijke schakel in de ontwikkeling van de moderne schilderkunst en met recht een voorloper van het impressionisme. Met zijn rake observaties en zijn directe, losse manier van schilderen waren Jongkinds schilderijen en aquarellen belangrijk voor de Franse kunstenaars. Vanuit de Hollandse, realistische traditie gaf Jongkind de aanzet tot het impressionisme in Frankrijk.

Johan Barthold Jongkind, Le port de Dordrecht, 1869, olieverf op doek, 41 x 65 cm, Dordrechts Museum, schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum 2017

Johan Barthold Jongkind, Le port de Dordrecht Dordrechtsmuseum

Huwelijksservies van Aart van der Kaa & Geertruida Willemszen, 1794

Schenking van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2015

Dit prachtig eind 18de eeuws servies is aangekocht door de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum. Het is niet zo maar een servies, maar een ‘Dordts’ servies. Ter gelegenheid van het huwelijk van twee Dordtenaren, Aart van der Kaa en Geertruida Willemszen, wordt er in 1792-1793 een servies besteld bij de firma Boch in Luxemburg. In de collectie van Huis Van Gijn bevinden zich twee portretjes van Van der Kaa en zijn echtgenote.

321 delen

Het is een unieke kans om een servies van zo’n omvang én met een bijzondere herkomst te verwerven. Hoewel er in de loop der tijd natuurlijk her en der een bord of schaal gesneuveld is, bestaat het nog altijd uit maar liefst 321 delen! Enkele borden zijn voorzien van de tekst Monsieur Aart van der Kaa et Madame Geertrude Willemszen Son-Epouse 1794. Het is heel goed mogelijk dat van deze borden het kersverse bruidspaar at ten tijde van het huwelijksdiner.

Het servies is een prachtige toevoeging op de collectie Dordrecht en toont hoe er werd geleefd in de hogere kringen.

Schenking van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2015. René Daniëls was de belangrijkste wegbereider van de hernieuwde belangstelling voor het schilderen in de jaren tachtig. Nog altijd wordt hij door jonge kunstenaars genoemd als een belangrijke bron. Dat maakt hem ook voor de collectie van het Dordrechts Museum tot een sleutelfiguur.

Zonder titel | 1987 | René Daniëls

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2014

16 foto’s van George Hendrik Breitner werden geschonken, welke te zien waren in de tentoonstelling Foto’s van Breitner.

Breitner was een belangrijke vertegenwoordiger van het Amsterdamse Impressionisme, schilderde het stadsleven. De straat was zijn voornaamste onderwerp. Daar nam hij ook veel van zijn foto’s: dienstmeisjes en kruiers, de kermis en de markt, bouwputten en heistellingen. Breitner had vanaf zijn vroege jaren al een bijzondere belangstelling voor militairen en hun paarden. Ook daarvan maakte hij foto’s.

De Maas bij Dordrecht | Eugène Louis Boudin | 1884

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2012

Dankzij de aankoop van het schilderij ‘De Maas bij Dordrecht’ uit 1884 van Eugène Louis Boudin is het Dordrechts Museum in staat een verband te leggen tussen verschillende beroemde schilders en verschillende perioden uit de kunstgeschiedenis.

‘De Maas bij Dordrecht’ werd dankzij de steun van de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum gekocht op een veiling in New York. Het kwam uit particulier bezit.

Aankoop met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2011. Het Dordrechts Museum heeft op de TEFAF in Maastricht een uniek plafondstuk kunnen verwerven. Met steun van de Vereniging Rembrandt, het VSBfonds en de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum is het vogelstuk van Busschop aangekocht. Een fraaie aanwinst voor de decoratieve schilderkunst in het museum. De fabelachtige vogels passen prachtig tussen de eend van Cuyp en de vogelbehangsels van Schouman.

De raaf die beroofd wordt van de veren waarmee hij zich had getooid | Abraham Busschop | 1708

Twee kinderen met vee in een landschap met een herder bij een ruïne | Jacob Cuyp | 1651

Aankoop met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2009

Twee onbekende kinderen, een jongen van negen en zijn zusje van zeven, als herder en herderin in een landschap. Toonbeelden van onschuld zijn het, en oppassend bovendien. Het bij de hoorns vatten van de bok – symbool van wellust – wijst daarop.

Kinderportretten waarin het buitenleven wordt verheerlijkt, waren een specialiteit van Jacob Cuyp. Dit schilderij maakte hij samen met zijn zoon, landschapspecialist Aelbert. Zo werkten ze wel vaker samen aan één schilderij. Jacob schilderde hier waarschijnlijk de kinderen en dieren. Aelbert zorgde voor het landschap met de warme gouden gloed, zijn handelsmerk.

Met de aankoop van dit monumentale portret kan het museum niet alleen de eigen specialismen van vader en zoon Cuyp, maar ook hun samenwerking prachtig laten zien.

Gezicht op de Oude Maas bij Dordrecht | Jan van Goyen | 1651

Aankoop met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2008

Al sinds 1948 was Van Goyens schilderij een echte publieksfavoriet in het Dordrechts Museum. Nadat het in 2006 was teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar, de erven van kunsthandelaar Goudstikker, werd meteen een grootscheepse actie op touw gezet, ‘Geef Dordrecht zijn gezicht terug’.
Met steun van fondsen, bedrijfsleven en vele particulieren kon het in 2008 worden teruggekocht en voorgoed aan de collectie Dordrecht worden toegevoegd.

Serie van van vijf behangsels

Aangekocht met steun van de Mondriaanstichting, de Vereniging Rembrandt, de Gemeente Dordrecht en de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum.

In 2005 deed het Dordrechts Museum een bijzondere aankoop. Vijf zeldzame behangselschilderingen van de Dordtse schilders Jacob en Abraham van Strij konden als serie worden gekocht, vlak voordat ze ieder afzonderlijk zouden worden geveild. De schilderingen bleken afkomstig uit een pand aan de Groenmarkt in Dordrecht. De Van Strijs maakten ze op bestelling, precies passend in de kamerbetimmering. Een ‘kamer in ’t rond’ werd dit ook wel genoemd.

Om het effect van zo’n 18de-eeuwse kamer zichtbaar te maken, werd bij de verbouwing van het Dordrechts Museum in 2010 een reconstructie uitgewerkt: een hedendaagse vertaling van een kamer in ’t rond. Zowel de aankoop van de behangsels, als deze bijzondere reconstructie werd mede mogelijk gemaakt door de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum.

La Place Ary Scheffer, Dordrecht | Eugène Boudin | 1884

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2005

Dit kleine, maar opvallende schilderijtje dook op tijdens de voorbereidingen voor de tentoonstelling Dromen van Dordrecht (2005). Dat het standbeeld van Ary Scheffer op het plein duidelijk te herkennen is, maakte het voor het Dordrechts Museum extra aantrekkelijk. Het museum bezit immers de grootste Scheffercollectie ter wereld.

Deze Boudin zou, kortom, nergens beter op z’n plaats zijn dan in Dordrecht. Dat vonden ook de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, die het werk voor het museum aankochten. Een prachtige Franse aanvulling op een Nederlandse collectie.

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, aangeboden in 2005 bij het afscheid van ing. J.H. Scheltens als voorzitter van de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum.

‘The modern Peter de Hoog (Pieter de Hooch)’, zo noemde een Engelse kunstkenner Abraham van Strij na een bezoek aan diens atelier in Dordrecht. Voor Van Strij vast een compliment, want de 17de-eeuwse De Hooch met zijn helder verlichte interieurs en doorkijkjes was voor hem een belangrijk voorbeeld.

Ongeëvenaard is Van Strij in zijn heldere, warme en zonnige uitvoering. Dit late werk, een jaar voor zijn dood gemaakt, vult het geringe aantal genrestukken van Abraham van Strij in de collectie van het Dordrechts Museum dan ook prachtig aan.

Interieur met een soldaat en een dienstmeid | Abraham van Strij | 1825

Portret van de eend Sijctghen | Aelbert Cuyp | 1647/1650

Aangekocht in 2004 met steun van de Mondriaan Stichting, Vereniging Rembrandt, Gemeente Dordrecht en Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum

Aelbert Cuyp is vooral bekend om zijn zonnige, weidse landschappen met koeien en paarden. Met dit schilderij laat hij zich van een heel andere kant zien. Hij maakte een levensecht portret, dat sterk tot de verbeelding spreekt. Een prachtige aanvulling op de collectie van het Dordrechts Museum, dat de veelzijdigheid van Cuyp nu beter dan ooit kan tonen.

Trompe l'oeil brievenbord | Cornelis van der Meulen | 1673

Aangekocht in 2002 met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum en Vereniging Rembrandt

Het brievenbord van Van der Meulen vormt een waardevolle aanvulling op de uitgelezen verzameling 17de-eeuwse stillevens die het Dordrechts Museum bezit, en een prachtige tegenhanger voor het werk van zijn leermeester Van Hoogstraten.

Buiten het Dordrechts Museum is in Nederlandse openbare collecties geen werk van Van der Meulen te vinden. Dat maakt dit brievenbord tot een unieke aanwinst voor de collectie Dordrecht én Nederland.

Aangekocht in 2002 met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, Vrijwilligers van het Dordrechts Museum. In 2002 was dit schilderij voor het eerst voor publiek te zien op een overzichtstentoonstelling van Jacob Cuyp in het Dordrechts Museum. Nog tijdens de expositie werd het aangekocht.

Herderin met kind in een landschap | Jacob Gerritsz. Cuyp | 1627

Ruiterstandbeeld van Willem de Zwijger | Anoniem | ca. 1900

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 2001

Een foto uit 1904 laat zien dat het ruiterstandbeeld een ereplaats had in Huis Van Gijn. Door onbekende oorzaak is het daarna verdwenen; het bevond zich althans rond 1955 niet meer in de verzameling.

Vlak voordat het museum in 2001 na een ingrijpende restauratie werd heropend, bleek op een veiling in Rotterdam een bronzen ruiterstandbeeld van Willem de Zwijger te worden geveild. Dankzij de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, kon Huis Van Gijn worden heropend met in de rode salon, net als bij de heer en mevrouw Van Gijn, een bronzen Willem de Zwijger.

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 1999 | In 1999 bracht de Franse kunsthandelaar Jean Francois Heim dit meesterlijke portret op de markt. Het Dordrechts Museum wilde het graag verwerven. In de rijke Schefferverzameling van het museum bevonden zich al schetsen en gipsmodellen van de hand van Marie zelf, maar een goed voorbeeld van de relatie tussen Scheffer en zijn favoriete leerling ontbrak. De Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum waren zo genereus om het koninklijk portret aan te kopen en aan het museum te schenken.

Portret van Marie, prinses van Orléans | Ary Scheffer | 1837 Dordrechtsmuseum

Aangekocht in 2000 met steun van Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, Vereniging Rembrandt en Mondriaan Stichting. Dit schilderij was in particulier bezit. Hoewel het Dordrechts Museum als enige een vrijwel volledig overzicht kon geven van de ontwikkelingen in het oeuvre van deze beroemde 19de-eeuwse meester, ontbrak een werk uit diens klassieke periode. Met de aankoop van De Hemelse en Aardse Liefde kon hierin worden voorzien.

De Hemelse en Aardse Liefde | Ary Scheffer | 1850 Dordrechtsmuseum

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum en vele anderen in 1999

Geschonken met steun van stichting Hendrik Muller Vaderlandsch Fonds, M.O.A.C. gravin van Bylandt Stichting, Stichting K.F. Heinfinds, VSB fonds, Vereniging Rembrandt, Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum 1842-1992.

Deze vergulde dekselbokaal was ooit het pronkstuk van de broederschap van de wijnkopers in Dordrecht. De verwervind van dergelijk zeer zeldzaam en dus zeer kostbaar oud zilverwerk is voor vrijwel alle Nederlandse musea een onmogelijkheid zonder de steun van vele partijen. Dankzij de financiële steun van velen was het uiteindelijk mogelijk deze dekselbokaal naar de stad van herkomst te laten terugkeren.

Dekselbokaal | Anoniem| 1582 | Huis Van Gijn

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 1999

Het Dordrechts Museum bezat al jaren werken van Gabriël uit de periode omstreeks 1884. Een vroeg schilderij van het type Het Drielse Veer ontbrak nog, tot het na afloop van de overzichtstentoonstelling Paul Joseph Constantin Gabriël (1828-1903). Colorist van de Haagse School, uit particulier bezit kon worden gekocht door de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum. Met dit schilderij is een van Gabriëls hoogtepunten aan de collectie toegevoegd.

Het Drielse Veer | Paul Gabriëls | 1863

Portret van Margaretha de Geer | Nicolaes Maes | 1669

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 1997 met steun van Vereniging Rembrandt

Met de aankoop van dit schilderij werd de verzameling schilderijen van Nicolaes Maes uitgebouwd tot een hechte eenheid. Door een royaal gebaar van de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum kon het Portret van Margaretha de Geer aan de collectie worden toegevoegd.

Er zijn meerdere portretten van Margaretha de Geer en haar man bekend. Het meest beroemd zijn de pendanten, nu in de National Gallery in Londen, die Rembrandt omstreeks 1661 schilderde. Alle andere portretten van de beide echtelieden zijn door Dordtse kunstenaars vervaardigd.  Cuyp heeft Margaretha twee maal geportretteerd, diens zoon Aelbert één keer. Maes heeft Margaretha in de periode 1660-1669 maar liefst drie keer geschilderd.

Winter | Edgar Fernhout | 1964

Schenking Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, 1996

Fernhouts’ oeuvre lijkt zeer verschillend. In de jaren dertig was hij een realistische fijnschilder, in de jaren veertig is de toets opvallend zichtbaar, maar, zoals Fernhout zelf zei in een interview in 1963: “Wezenlijke veranderingen zijn er niet (…) In mijn eerste schilderijen waren alle elementen van nu al aanwezig (…) maar rechtstreeks herkenbaar. Wat niet wil zeggen dat ik nu abstraheer, ik maak een nieuw beeld van wat ik zie, ik vertaal het in kleur en ritme.” Juist dit vertalen van het waarneembare in eenvoudige toetsen maakt Winter voor de collectie zo waardevol.

Sluit het Verborgen Museum