Informatie

In Georgië is Pirosmani een heel bekend en gerenommeerd kunstenaar. In West-Europa is hij alleen bekend bij liefhebbers en ingewijden. Dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat zijn werk behoort tot de naïeve schilderkunst. Naïeve kunst ontwikkelt zich vaak buiten het zicht van de ‘officiële’ kunststromingen.

Pirosmani haalt zijn inspiratie uit het dagelijks leven van Tbilisi of put uit de herinneringen uit zijn jeugd die hij doorbracht in het dorp Mirzaani. Hij vertelt verhalen uit het gewone leven. Hij schildert vissers, ambachtslieden, vrouwen en kinderen, maar ook historische figuren en gebeurtenissen, allerhande festiviteiten, landschappen en het dierenrijk.

Vaak is de manier van werken van naïeve schilders technisch ongecompliceerd en de verbeelding van het onderwerp sterk vereenvoudigd. Onderwerpen ontstaan uit de eigen leefwereld, soms aangevuld met fantasieën en dromen, en zijn op een uiterst persoonlijke wijze uitgewerkt.
De naïeve kunstenaar schildert zijn eigen werkelijkheid. Hij is vooral zichzelf, wat het werk een openheid en picturale onschuld geeft. Het werk van Pirosmani is opvallend hoog van kwaliteit. Hij schildert vaak op een zwarte ondergrond waardoor hetgeen je erop schildert extreem naar voren komt, een techniek die hij zichzelf heeft aangeleerd.

De fascinatie voor naïeve kunst
Naïeve kunst is geen stroming, maar is van alle tijden. Soms treedt het ineens op de voorgrond omdat het door de officiële kunst wordt opgemerkt. In het begin van de 20e eeuw, was er de behoefte om radicaal te breken met de negentiende-eeuwse academische traditie van het afbeelden van de werkelijkheid.

De Fauvisten (o.m. Matisse) en Kubisten (o.m. Picasso) en later ook de Surrealisten, Cobra-kunstenaars en Art Brut vonden hun inspiratie bij de ongeschoolde kunstenaar, kindertekeningen en kunst van geesteszieken. In de 20e eeuw was en is de naieve schilderkunst een inspiratiebron van betekenis. De Franse Henri Rousseau le Douanier is de eerste naïeve (of primitieve) kunstenaar die wordt ontdekt door de modernistische kunstenaars.

Ook Niko Pirosmani wordt ontdekt, door de Georgische dichter en schrijver Ilya Zdanevich en diens broer de abtracte avantgarde schilder Kirill Zdanevich, modernisten die zich bewegen in de meest progressieve kringen in de Russische kunstwereld. Door hun inzet worden Pirosmani’s schilderijen in 1913 voor het eerst tentoongesteld op de avant-garde tentoonstelling Neo-Primitivisme in Moskou. De belangstelling voor het werk neemt daarna toe. Pirosmani ontvangt een uitnodiging voor een bijeenkomst van een kunstenaarsverenigng en zijn werk wordt afgebeeld in de krant. Deze krant plaatst even later echter ook een karikatuur over het werk, wat een dramatische invloed had op de kunstenaar. Hij stort in, trekt zich terug en overlijdt onbekend en in eenzaamheid. In 1969 is er eerste grote overzichtstentoonstelling in het Musée des Arts Décoratif in Parijs door toedoen van Ilya Zdanevich.

Konstantin Paustovskij
De Russische schrijver Konstantin Paustovskij zag het talent van Pirosmani al vroeg. In tegenstelling tot wat hij soms lijkt te schrijven heeft hij Pirosmani niet persoonlijk gekend. Hij heeft Pirosmani wel grondig leren kennen door zijn werk en ook uit verhalen. In 1923 betrok hij een kamer bij de familie Zjdanevich, en hun hele huis was behangen met schilderijen van de kunstenaar. In zijn memoires (De Sprong naar het Zuiden) schrijft Paustovskij ‘Door zijn schilderachtige en vrije manier van uitdrukken werd Pirosmani voor mij een encyclopedie van het Georgische land, zijn bevolking geschiedenis en natuur.’

Georgië
De geografische ligging van Georgië wordt gekenmerkt doordat zij op het kruispunt van de grote handelsroutes tussen Oost en West ligt. Dit christelijke land wordt omringd door oriëntaalse culturen en heeft nauwe banden met de mediterrane wereld, Byzantium en later met Europa. De Kaukasische exotische levensstijl van de oude stad Tiblisi (Tiflis), de oriëntaalse tradities en sterke invloeden van de Europese kunst en cultuur bestonden in de tijd van Pirosmani naast elkaar.

Pirosmani kwam zelf uit Oost-Georgië, de streek die bekend staat om zijn wijngaarden en honderden inheemse druivenrassen. In de schilderijen komen dan ook vaak thema’s als de druivenoogst en het traditionele tafelen terug. Zelf hield de kunstenaar ook wel van een glas en schilderde hij niet zelden voor herbergen of café s in ruil voor een maaltijd met wijn.

Als autodidact liet hij tweeduizend werken na waarvan er nu nog zo’n driehonderd te lokaliseren zijn.

Opinie

doe mee!

Geef je mening op Mijn Dordrechts Museum. Selecteer je favoriete werken en kunstenaars. En stel je vragen aan andere bezoekers.

vraag & antwoord
er zijn nog geen vragen gesteld

Er zijn nog geen

vragen gesteld

wat vinden anderen?
wacht niet en plaats je reactie
1 0 0

Gerelateerd

tentoonstelling

op zoek naar

Rein Dool
kunstenaar

dool, rein