Topstuk na restauratie klaar voor nieuwe Dordrechts Museum
Het schilderij ‘Rustende Ruiters in een landschap’ van de Dordtse schilder Aelbert Cuyp (1620-1691) is in het vernieuwde Dordrechts Museum het pronkstuk in de speciale zaal die gewijd is aan hem en zijn familie. Na een restauratie door restaurator Jos Deuss zijn de kleuren weer helderder dan ooit en kan het imposante schilderij zijn status waarmaken.
Het schilderij werd de afgelopen tijd meermaals uitgeleend aan grote Cuyp-tentoonstellingen, onder meer in Amerika. ,,Bij controles voor en na die tentoonstellingen bleek dat in de lucht kleine stukjes verf opstonden. De sluiting van het museum was een goede periode om dat vast te zetten,” vertelt Deuss.
Bij onderzoek bleek het vernis sterk vergeeld. Deuss: ,,Het is net alsof je steeds een zonnebril op hebt. Als je die afzet denk je: wat zie ik nou? Cuyp schilderde hele tere kleuren met veel nuances. Door het vernis zat er als het ware een gele filter overheen, die veel van het effect dat de schilder beoogt teniet deed.”
Waar in het schilderij een gouden gloed te zien is van een ondergaande zon, was het gele vernis niet eens zo storend, maar bij de blauwgrijze luchten ontstond door het geel een groenige kleur. Ook de manen en de staart van het paard waren gelig. Na verwijdering van de vernislaag is weer duidelijk te zien dat Cuyp echt een grijswitte schimmel schilderde. ,,Door de restauratie wint het schilderij aan kleur en ruimte,” stelt Deuss.
De restaurator stelde tijdens zijn werk vast dat het schilderij verder in perfecte conditie verkeert. Hij hoefde slechts één beschadiging bij de teugels van het paard te herstellen. Ook raakte hij onder de indruk van de schilder Cuyp. ,,Als je er aan werkt sta je iedere keer weer verbijsterd van hoe knap hij schildert. De diepte en de ruimte die hij suggereert, zoals met een dorre tak die het licht vangt, de ruimtes tussen de paardenbenen of de lange schaduwen.”
Na de heropening van het Dordrechts Museum is het schilderij in een nieuwe lijst te zien zijn. Deuss: ,,De oude lijst was te eenvoudig. We weten dat dit soort schilderijen in gouden lijsten waren gevat. Daarom gingen we op zoek naar een vergulde lijst met ornamenten, in de stijl van die periode.”
Cuyp schilderde ‘Rustende ruiters’ na een reis naar het Duitse Kleef. De Dordtenaar vergaarde in de 17de eeuw faam door zijn taferelen met ruiters te paard en weidse vergezichten, vooral gekenmerkt door het warme zuidelijke zonlicht dat over het land valt. Toch was Cuyp meer dan alleen landschapschilder. ,,In het vernieuwde museum laten we een overzicht van zijn veelzijdige werk zien. Zijn vroege landschappen, bijbelse scènes en portretten en zijn schilderijen met dieren zoals het unieke ‘Portret van de eend Sijctghen’. Helaas hebben we geen stadsgezicht van Dordrecht”, zegt Deuss. In die speciale Cuyp-zaal wordt ook aandacht geschonken aan het werk van zijn vader Jacob en zijn oom Benjamin.
