Schilderij Houbraken na restauratie klaar voor nieuwe museum
DORDRECHT – Generaties lang hing het schilderij ‘De dood van Dido’ van de Dordtse schilder Arnold Houbraken (1660-1719) bij mensen thuis aan de muur. Het was vuil en vergeeld en de kleuren en achtergronden waren nauwelijks meer zichtbaar. Na aankoop in 2007 liet het Dordrechts Museum het schilderij grondig restaureren en kreeg het zijn heldere kleuren terug. Dido’s mantel is weer diep blauw, zoals Houbraken hem schilderde, en haar Griekse held Aeneas vaart op de achtergrond weer duidelijk zichtbaar weg met zijn schip.
De Haarlemse restaurator Herman van Putten moest vooral de eerdere restauraties van vlak na de oorlog weghalen. De blauwe mantel van Dido bleek overschilderd, net als de achtergrond met het wegvarende schip. ,,Van de achtergrond als geheel was bijna niets meer te zien dan een donkerblauwe sauslaag. Die details krijgen we nu weer te zien”, vertelt Van Putten.
Ook de kleuren klopten niet meer. ,,De mantel was van een soort Berlijns blauw pigment dat in de 17de eeuw niet eens gebruikt werd. Gelukkig zaten er nog heldere partijen blauw onder die verflaag”, aldus de restaurator. Toen hij oude vernislagen en overschilderingen had weggehaald, kwamen ook beschadigingen aan het licht, die geretoucheerd moesten worden. Hij is blij met het resultaat. ,,We hebben veel gewonnen”, stelt Van Putten. Ook het Dordrechts Museum spreekt van een ‘verbluffend resultaat’. Met dit schilderij bezit het museum een imposant mythologisch stuk van de kunstenaar.
Houbraken is vooral bekend als biograaf van de beroemde Nederlandse schilders uit de 17de eeuw, wier levensverhalen hij vastlegde in zijn boek ‘De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (1718–1721)’. Tijdens de tentoonstelling ‘De kroon op het werk – Hollandse schilderkunst 1670-1750’ in 2007 belichtte het Dordrechts Museum hem voor het eerst ook goed als schilder en werd zijn gerestaureerde schilderij ‘De roeping van Mattheüs’ gepresenteerd. In dat jaar kocht het museum bij veilinghuis Christie’s in Amsterdam ook de ‘Dood van Dido’ aan, maar dat was toen in te slechte staat om te presenteren.
Nu het schilderij weer mooi en helder is, heeft het een plaats in het vernieuwde Dordrechts Museum. Houbraken hangt in de zaal van de Rembrandtleerlingen zoals Ferdinand Bol en Nicolaes Maes. ,,Dat doen we omdat hij een mooi commentaar geeft op Rembrandt en zijn leerlingen. Hij is niet voor het harde realisme en de bruine tinten van Rembrandt en wil elegant zijn en idealiseren in heldere kleuren. Rembrandts leerlingen kiezen uiteindelijk ook voor die moderne elegante stijl.”, legt conservator Sander Paarlberg uit. In de zaal worden ook tekeningen en het beroemde boek van Houbraken
