Verdieping
Meer nog dan tegenwoordig was de geboorte van een vierling in de 17de eeuw een opzienbarende gebeurtenis. De vier kinderen die op 9 juni 1621 in Dordrecht ter wereld kwamen, werden enkele dagen na hun geboorte geportretteerd door een anoniem gebleven schilder. De kindjes Pieter, Iannette en Maria zijn weergegeven in bakerkleding. Elisabet, die maar anderhalf uur heeft geleefd, draagt een doodshemdje. Naar 17de-eeuws gebruik is zij getooid met een kransje van rozemarijn. Pasgeboren babies werden stevig ingebakerd in doeken en zwachtels, zodat ze de beentjes nauwelijks kon bewegen. Ook de hoofdjes werd vaak strak ingepakt om ervoor te zorgen dat de kinderen vlakke slapen en platte oren kregen.
De geboorte van een vierling moet een bezienswaardigheid geweest zijn. Drie kinderen zijn ingebakerd. Elisabet, die maar anderhalf uur heeft geleefd, heeft een kransje van rozemarijn en is omringd door palmtakjes en rozemarijn. Dit geloof dat duivels kunnen worden bezworen met sterk geurende kruiden en bloemen ondervindt sterke weerstand van protestantse zijde en wordt als typisch katholiek bijgeloof bestreden.
Nu zou een vierling met een foto in de plaatselijke krant komen. Jacob en Cornelia, de ouders van deze vierling, laten een schilderij maken. De onbekende schilder heeft hun namen van de kinderen erbij gezet en hoe oud ze waren toen hij ze schilderde. AE-SUAE is een Latijnse afkorting voor ‘zijn leeftijd’ of ‘haar leeftijd’. Wat is er aan de hand met Elisabet? En is haar leeftijd ook het moment waarop de schilder haar heeft geschilderd?
In het huis De Drie Zeildragers aan de Riedijk wordt op 9 juni 1621 een vierling geboren. Natuurlijk laten vader Jacob Costerus en moeder Cornelia Jans Coenraadsdochter deze unieke gebeurtenis vastleggen. De vader is zeilmaker en het echtpaar behoort tot de Dordtse middenstand, maar geld voor een meesterschilder hebben ze niet. De voorstelling is een simpel staatsieportret.
Pasgeboren baby’s worden stevig ingebakerd, zodat ze de beentjes nauwelijks kunnen bewegen. Ook de hoofdjes worden strak ingepakt om ervoor te zorgen dat de kinderen vlakke slapen en platte oren krijgen. De drie kinderen zijn als een pakketje in een soort hoes van linnen met een kanten voorbaan geschoven. Bij de hals is een platte kraag met kant zichtbaar en ze hebben een mutsje met kantrand op het hoofd. Een gesteven linnen doek met kant is als een soort kap om het hoofd en bovenlichaam van de kinderen gelegd. Het overleden kind heeft een linnen doodshemd aan met een ouderwetse geplooide kraag. Het hemd heeft geen mouwen, wat voor die tijd uitzonderlijk is.
Opinie
we willen graag weten
welk detail jij kiest
Er zijn nog geen
vragen gesteld
wat vind jij van dit kunstwerk?
